Nowy, letni numer Themelios z 2026 roku zawiera 231 stron artykułów redakcyjnych, artykułów naukowych oraz recenzji książek. Jest on dostępny bezpłatnie w trzech formatach: (1) PDF, (2) wersja internetowa oraz (3) Logos Bible Software.

1. J. V. Fesko | Artykuł redakcyjny: Sobór Nicejski a chrześcijański charakter

Fesko twierdzi, że Wyznanie Nicejskie wymagało cnót moralnych i etycznych dla wypracowania teologicznej ortodoksji. Mówiąc prościej, bycie dobrym teologiem wymaga pobożności.

2. Daniel Strange | Dziwne czasy: Ukryte w pełnym słońcu

Strange analizuje kulturową fascynację horrorami i ich przedstawieniem sfery nadprzyrodzonej. Biblijna rzeczywistość dostarcza nam metafizyki opartej na rozróżnieniu Stwórca-stworzenie, która jest wystarczająco obszerna, by objąć sferę materialną i duchową bez ich mieszania i bez ubóstwiania stworzenia, co stanowiłoby zacieranie tej różnicy (znane inaczej jako bałwochwalstwo).

3. Jay Sklar | Baranek wolnych: Artykuł recenzyjny

W książce „Lamb of the Free” Andrew Rillera argumentuje na podstawie Starego i Nowego Testamentu, że karna zastępcza teoria przebłagania (PSA) jest ideą niebiblijną. Niniejsza recenzja analizuje siedem kluczowych twierdzeń, których Rillera używa na poparcie swojej argumentacji. Skupia się na tym, czy skutecznie podważają one ideę PSA i dostarcza argumentów za uznaniem PSA za koncepcję biblijną.

4. Samuel Beh | Posłani przez posyłającego Boga: Śledzenie wątku „posyłania” w Dziejach Łukaszowych

Artykuł ten wskazuje język „posyłania” jako istotny wątek przewijający się przez Ewangelię Łukasza i Dzieje Apostolskie. Śledząc użycie przez Łukasza grupy słów związanych z posyłaniem (ἀποστέλλω, πέμπω, ἐκβάλλω i ἀπολύω), badanie wykazuje, że Łukasz przedstawia Boże cele zbawcze jako realizowane poprzez szereg bosko posłanych posłańców, których kulminacją jest Jezus, apostołowie oraz Kościół umocniony Duchem Świętym. Spostrzeżenia te stanowią ważną soczewkę interpretacyjną dla zrozumienia Łukaszowej teologii misji i mandatu Kościoła do uczestnictwa w Bożej misji dzisiaj.

5. Paul S. Jeon | Serce wie, lecz nie chce ustąpić: Tłumienie afektywne i noetyczne skutki grzechu w Rzymian 1:32

Jeon twierdzi, że List do Rzymian 1:32 stanowi kluczowy punkt wyjścia dla zrozumienia afektywnych wymiarów noetycznych skutków grzechu w teologii Pawłowej. Zamiast przedstawiać niewiarę jako zwykły brak wiedzy, Paweł prezentuje ją jako moralnie naganny opór wobec prawdy, która jest już intuicyjnie przeczuwana. Odwołując się do odtworzonego przez N. Graya Sutanto afektywnego modelu objawienia ogólnego, badanie to reinterpretuje sensus divinitatis jako dyspozycyjną świadomość zakorzenioną w zależności i kształtowaną przez reakcję afektywną. Analiza Rzymian 1:32 pokazuje, że Pawłowi nie chodzi o ignorancję, lecz o świadome tłumienie prawdy motywowane strachem, wstydem i nieuporządkowanym pragnieniem. Takie ujęcie rzuca wyzwanie dominującym racjonalistycznym interpretacjom noetycznych skutków grzechu i jest zgodne z szeroko rozumianą tradycją reformowaną.

6. Kenneth Berding | Echa Kaina w Liście Jakuba 3:7–5:9 oraz problem Jakuba 4:5

Jakub opiera swoje napomnienia w środkowej części listu (3:7–5:9) na podtekście narracyjnym – mianowicie na początkowych rozdziałach Księgi Rodzaju, a w szczególności na postaci i historii Kaina, tak jak były one rozumiane w środowisku interpretacyjnym Jakuba. Uznanie tego podtekstu rozwiązuje większość trudności interpretacyjnych i translacyjnych związanych z Jakuba 4:5, który powinien brzmieć: „Duch [ludzki], któremu [Bóg] kazał w nas mieszkać, pożąda zazdrośnie”.

7. Craig Fredrickson | Przemieniające dzieło Słowa: Uświęcenie przez Pismo w 1 Liście Piotra 1:22–2:3

W 1 Liście Piotra 1:22–2:3 Piotr przedstawia Słowo Boże jako ustanowione przez Boga narzędzie zarówno odrodzenia, jak i trwającego uświęcenia. Dusze są oczyszczane przez posłuszeństwo prawdzie, rodzą się na nowo przez żywe i trwałe Słowo oraz są podtrzymywane przez dziecięce pragnienie jego czystego, duchowego mleka. Czytany obok Kalwina, Owena i Watsona, fragment ten upatruje uświęcającej mocy Słowa w zjednoczeniu z Chrystusem, w którym Pismo pośredniczy przez Ducha, korygując terapeutyczne, kontemplacyjne i pragmatyczne alternatywy, które odsuwają Pismo od jego formacyjnego dzieła.

8. Daniel Kirkpatrick | Czy doktryna o całkowitej deprawacji popadnie w niełaskę? Obrona poglądu reformowanego

Doktryny łaski obecne w soteriologii reformowanej opierają się na zrozumieniu całkowitej deprawacji ludzkości wynikającej z grzechu pierworodnego. Doktryna ta jest poddawana ponownej ocenie przez grupę pastorów i uczonych zaniepokojonych odrodzeniem kalwinizmu w Południowej Konwencji Baptystów i szerszej społeczności ewangelikalnej. Perspektywa ta początkowo zyskała uwagę wraz z wydaniem w 2012 roku „Oświadczenia o tradycyjnym rozumieniu Bożego planu zbawienia przez Południowych Baptystów” i była rozwijana w kolejnych pismach Adama Harwooda. Poprzez ponowne sformułowanie tej fundamentalnej doktryny o grzechu, perspektywa ta dąży do demontażu reformowanego rozumienia wybrania, przebłagania i łaski przezwyciężającej. Kirkpatrick poddaje krytyce spojrzenie Harwooda na grzech pierworodny i stara się bronić reformowanej doktryny całkowitej deprawacji przed tą alternatywną koncepcją.

9. Joel MacInnes | Mądrość i głupota w Laodycei: Orędzie Objawienia do Laodycejczyków jako dyskurs mądrościowy

Artykuł ten analizuje przesłanie Chrystusa do Laodycei jako „dyskurs mądrościowy”, argumentując, że wykorzystuje ono „formy mądrościowe”, „aluzje do literatury mądrościowej” i odnosi się do „zagadnień mądrościowych”. Przesłanie kładzie nacisk na mądrość ze względu na jej brak w kościele w Laodycei. MacInnes bada potencjalne paralela między wyzwaniami stojącymi przed kościołami w Kolosach i Laodycei, zauważając podobne diagnozy i środki zaradcze. Na koniec artykuł analizuje, jak temat mądrości w przesłaniu do Laodycei kształtuje nasze rozumienie siedmiu listów w Księdze Objawienia.

10. Brandon D. Smith | Odzyskiwanie Atanazego: Lektury uregulowane i egzegeza trynitarna

Esej ten dowodzi, że ewangelikalny powrót do tradycji chrześcijańskiej znajduje szczególnie owocnego rozmówcę w Atanazym z Aleksandrii, którego „uregulowane lektury” Pisma Świętego i egzegeza trynitarna stanowią model kanonicznie spójnej hermeneutyki teologicznej. Wbrew utrzymującym się podejrzeniom harnackim, że teologia patrystyczna stanowi hellenistyczne skażenie chrześcijaństwa, esej pokazuje, że rozumowanie teologiczne Atanazego wyrasta z głęboko biblijnych ram skoncentrowanych na jedności Pisma i zakorzenionych w Biblii wnioskach doktrynalnych. Smith kończy, wskazując sposoby, w jakie wrażliwość interpretacyjna Atanazego może wzmocnić ewangelikalne przekonania biblijne, teologiczne i kościelne.

11. Drew Hunter | Typologia Jonathana Edwardsa: Replika dla Camerona Schweitzera

Cameron Schweitzer twierdzi, że wcześniejsza praca Drew Huntera na temat rozumienia typologii przez Jonathana Edwardsa jest zbyt wąsko chrystologiczna. Niniejsza replika argumentuje, że pogląd Huntera nie jest wąsko chrystologiczny, a rozumienie egzegezy typologicznej Edwardsa przez Huntera i Schweitzera wzajemnie się uzupełnia, a nie konkuruje ze sobą.

12. Matthew LaMaster | Mimesis a chrześcijańscy liderzy: Retoryka autorytetu i odpowiedzialności

LaMaster analizuje twierdzenie Elizabeth Castelli, jakoby używanie przez Pawła języka naśladowczego wzmacniało władzę w relacjach opartych na autorytecie. Choć teza Castelli nie zyskała szerokiej akceptacji wśród badaczy Nowego Testamentu, odrzucenie jej twierdzeń przyczynia się do erozji zrozumienia autorytetu pasterskiego w Nowym Testamencie. Niniejszy artykuł wykazuje, że Castelli miała rację co do tego, że naśladownictwo wzmacnia autorytet pasterski, ale myliła się w swojej błędnej charakterystyce tego autorytetu. W szczególności, nowotestamentowe użycie mimesis wzmacnia autorytet poprzez jego ograniczanie, dzielenie się władzą, zachęcanie do kosztownych cnót i odwracanie kulturowych norm władzy.

13. Dan Allen | Skoncentrowani na głównym przesłaniu: Jasna metodologia wdrażania hermeneutyki chrystocentrycznej

Allen zajmuje się potrzebą jasnej metodologii wdrażania interpretacji chrystocentrycznej. Bez spójnego procesu chroniącego i prowadzącego interpretatorów, należy spodziewać się nieuprawnionych powiązań z Jezusem. Dlatego metodologia „Main-Point-Driven” (skoncentrowana na głównym punkcie) daje czytelnikom pewność w rozeznawaniu, jak każdy fragment kieruje nas do Chrystusa. Szczególną uwagę poświęcono zadawaniu właściwych pytań o powiązanie z Chrystusem oraz rozwinięciu akronimu C-H-R-I-S-T, mającego pomóc w zapamiętaniu sześciu możliwych ścieżek prowadzących do Jezusa. Artykuł kończy się krótką apologią wyjaśniającą, dlaczego metodologia ta jest właściwą drogą naprzód.

Wyróżnione recenzje książek:

• T. Desmond Alexander, Genesis (Evangelical Biblical Theology Commentary). Recenzja: Dustin G. Burlet.
• James Nogalski, The Book of Micah (New International Commentary on the Old Testament). Recenzja: Peter C. W. Ho.
• David Starling, 1 Corinthians (Evangelical Biblical Theology Commentary). Recenzja: Paul S. Jeon.
• Eric C. Smith, Between Worlds: John A. Broadus, The Southern Baptist Seminary, and The Prospects of the New South. Recenzja: Dylan Baxter.
• Kevin DeYoung, The Nicene Creed: What You Need to Know About the Most Important Creed Ever Written. Recenzja: Nathaniel Parker.
• Keith i Kristyn Getty, The Sing! Hymnal. Recenzja: Matthew Westerholm.
• J. D. Payne, Understanding Evangelism: Biblical Foundations, Historical Developments, and Contemporary Issues. Recenzja: Samuel Pirrotta.
• Bart Ehrman, Love Thy Stranger: How the Teachings of Jesus Transformed the Moral Conscience of the West. Recenzja: Alex Rea.