Zmęczone słowa: „Spróbujmy jeszcze raz” wyszły z moich ust po raz setny tego dnia. Sekundy wcześniej mój prawie 4-letni syn spojrzał mi w oczy i najbardziej marudnym głosem, na jaki mógł się zdobyć, zażądał: „Daj mi przekąskę!”. W naszym domu dużo mówimy o mówieniu z uprzejmością i okazywaniu szacunku zarówno w słowach, jak i czynach. Zachęciłam więc syna, by odłożył na bok swoją „złość z głodu” i spróbował jeszcze raz.

Jako mama czwórki dzieci nauczyłam się, że rodzicielstwo jest naznaczone serią powtórzeń. Istnieje codzienna rutyna przygotowywania wszystkich do wyjścia, przyrządzania posiłków, witania domowników i przechodzenia przez rytuał kładzenia spać – dzień po dniu, jeszcze raz. Są też chwile, takie jak ta opisana powyżej, kiedy to „jeszcze raz” pomaga nam zwolnić, cofnąć się i powtórzyć coś w lepszy sposób. Są też wielkie „powtórzenia”, które wiążą się z posiadaniem kilkorga dzieci – te, w których znowu oglądam pierwsze kroki dziecka, znowu przechodzę przez naukę korzystania z nocnika lub znowu po raz pierwszy zostawiam je w przedszkolu.

Bez względu na to, czy jesteś rodzicem, czy nie, przypuszczam, że Twój dzień również jest naznaczony chwilami „jeszcze raz”. Koncepcja ta nie jest nowa ani unikalna dla mnie czy naszej obecnej kultury, ale w przeciwieństwie do poprzednich pokoleń, jesteśmy ludźmi często zniechęconymi przez owo „znowu”. W naszym społeczeństwie nastawionym na natychmiastową gratyfikację i robienie wszystkiego naraz, mamy tendencję do utożsamiania „jeszcze raz” z porażką. Oznacza to, że za pierwszym razem nie było wystarczająco dobrze. Oznacza to cofanie się, gdy „powinniśmy” iść naprzód.

Ale nie to widzimy w Piśmie Świętym. Zamiast tego Słowo Boże uczy nas, że chwile „jeszcze raz” są często chwilami świętymi. Te codzienne powtórzenia, które nas męczą, są echem większego wzorca odkupienia, który obejmuje metanarrację Pisma Świętego: stworzenie, upadek, odkupienie, odnowienie. Są to momenty, które zapraszają nas do pamiętania o Ewangelii. Jest to łaskawy Boży dar rekapitulacji.

Soczewka rekapitulacji

Słowo „rekapitulacja” pochodzi od łacińskiego słowa oznaczającego „ponowne przejście przez główne punkty”. Zasadniczo oznacza ono podsumowanie, zebranie razem lub ponowne opowiedzenie.

Kiedy czytamy Pismo Święte przez pryzmat rekapitulacji, odkrywamy, że Biblia nie opowiada historii tylko raz; ona ją powtarza, wykorzystuje ponownie i przypomina, aby lud Boży pamiętał i ponownie wszedł w wielką historię Boga. Jesteśmy zaproszeni do pamiętania o Bożej wierności w przeszłości, trzymania się jej w teraźniejszości i spoczywania w jej pewności co do przyszłości.

Biblia nie tylko mówi nam, że Bóg daje drugą szansę. Pokazuje nam Boga, który realizuje swoje przymierzowe cele poprzez odkupieńcze „jeszcze raz”.

Boży wzorzec „jeszcze raz”

Ten wzorzec stworzenia, upadku, odkupienia i odnowienia powtarza się w mniejszych cyklach w całej wielkiej metanarracji, a zaczyna się na samym początku.

Biblia pokazuje nam Boga, który realizuje swoje przymierzowe cele poprzez odkupieńcze „jeszcze raz”.

W Księdze Rodzaju Bóg stwarza dobry świat (1:1-31), a jednak w 3. rozdziale ludzkość upada. Ale Bóg przykrywa Adama i Ewę, obiecując przyjście Odkupiciela (3:15, 21). Nawet w sądzie jest odkupienie i nadzieja na odnowienie.

Pomyślmy o historii Noego i potopie w 6. rozdziale Księgi Rodzaju. Świat pogrąża się w zepsuciu, więc Bóg zsyła sąd przez wodę (6:17-18, 7:11-12). Jednak z tych wód wyłania się suchy ląd jako rodzaj ponownego stworzenia, a Bóg zawiera przymierze z Noem (9:1-17). Stworzenie, upadek, odkupienie, odnowienie.

Nie trzeba czytać dużo dalej, by zobaczyć ten wzorzec ponownie w historii Izraela. Bóg tworzy lud i nazywa go swoją szczególną własnością (Wj 19:5-6). Oni się buntują (32:1-6); On ich dyscyplinuje (Lb 14:20-24), a jednak wybawia (Joz 21:43-45). Cykl powtarza się w epoce sędziów (Sdz 2:11-19) oraz ponownie w czasie wygnania i powrotu (2 Krn 36:15-23; Ezd 1:1-4).

Pismo Święte nie tylko relacjonuje wydarzenia. Ono powtarza wzorzec. Każde powtórzenie objawia tę samą rzeczywistość: nie możemy sami zapewnić sobie odnowienia. Każde „jeszcze raz”, które zależy od ludzkiej wierności, ostatecznie kończy się fiaskiem. Jednak każdy cykl objawia również coś innego: Bóg pozostaje oddany odkupieniu tego, co stworzył.

Ten wzorzec nie ogranicza się do Starego Testamentu. Widzimy go wielokrotnie w Nowym Testamencie, przy czym największe „jeszcze raz” dokonuje się w osobie i dziele Jezusa.

Prawdziwe i lepsze „jeszcze raz”

W 1. Liście do Koryntian apostoł Paweł pisze: „I jak w Adamie wszyscy umierają, tak też w Chrystusie wszyscy będą ożywieni” (15:22). Jezus wchodzi w historię nie tylko po to, by przebaczyć pojedyncze grzechy, ale by wypełnić cały wzorzec.

On ucieleśnia prawdziwe stworzenie jako doskonały obraz Boga. On niesie ciężar upadku. Dokonuje odkupienia przez swój krzyż. A w swoim zmartwychwstaniu inicjuje odnowienie. Tam, gdzie każdy poprzedni cykl stworzenia, upadku, odkupienia i odnowienia ostatecznie pękał, Chrystus go dopełnia – „Wykonało się” (J 19:30).

Pismo Święte ukazuje nam również przebłysk ostatecznego odnowienia. W Objawieniu 21:5 znajdujemy obietnicę: „Oto czynię wszystko nowe”. Czy słyszysz język Księgi Rodzaju? Przybytkiem Boga są ludzie. Historia zatacza koło z powrotem do stworzenia, ale tym razem nie nastąpi po nim upadek.

To, co zaczęło się w ogrodzie, kończy się w ogrodzie-mieście. To, co zostało złamane przez grzech, zostaje uzdrowione. To, co zostało utracone, zostaje przywrócone. Wzorzec osiąga zamierzone dopełnienie. Ostatnie „jeszcze raz” nie jest tymczasowym odświeżeniem, ale wiecznym odnowieniem.

Nasze zwyczajne „powtórzenia”

Oto dlaczego nasze codzienne powtórzenia mają znaczenie. Rekapitulacja w Piśmie Świętym uczy nas, że te powroty mają cel. Kiedy przebaczamy jeszcze raz, pouczamy jeszcze raz, pojawiamy się jeszcze raz, modlimy się jeszcze raz, nie jesteśmy uwięzieni w daremności, porażce czy regresji. Zamiast tego chwile te są namacalnym przypomnieniem, że żyjemy między dokonanym odkupieniem a obiecanym odnowieniem.

Ostatnie „jeszcze raz” nie jest tymczasowym odświeżeniem, ale wiecznym odnowieniem.

Kiedy więc kusi mnie frustracja z powodu powtarzalności w rodzicielstwie lub ogarnia mnie znużenie monotonią, wracam właśnie do tego. „Jeszcze raz” to zaproszenie do pamiętania o tym, co Bóg uczynił i co Bóg uczyni. To moment, w którym Bóg daje nam siłę do wytrwania z oczami utkwionymi w ostateczne odnowienie, wiedząc, że „Ten, który zapoczątkował w [nas] dobre dzieło, dokończy go do dnia Chrystusa Jezusa” (Flp 1:6).

Piękno „jeszcze raz” nie tkwi w naszym wysiłku, by następnym razem zrobić to dobrze. Tkwi ono w Bogu, który wplótł odkupienie w powtarzalność.