Jednym z pytań, które najczęściej słyszę od moich uczniów, jest jakaś wariacja pytania: „Jak to wygląda, gdy jest się dobrym przyjacielem?”

To doskonałe pytanie i kluczowe zagadnienie do oceny przez nastolatków. Wielu uczniów, których prowadzę jako lider młodzieżowy w moim kościele, zastanawia się: Komu powinienem pozwolić wpływać na moje życie? Jakie grupy przyjaciół mam (sportowe, kościelne, szkolne itd.) i jak się między nimi poruszać? Czy moi przyjaciele mają na mnie dobry czy zły wpływ? Czy ja sam jestem dobrym przyjacielem dla innych?

Poszukiwanie przynależności i znalezienie grupy przyjaciół w latach szkoły podstawowej i średniej to normalna część życia nastolatka, która zawsze wymagała mądrości. Jednak wzrost korzystania z mediów społecznościowych wśród nastolatków komplikuje ich przyjaźnie, a młodzi ludzie potrzebują wskazówek.

Oto trzy sposoby, aby pomóc nastolatkom poruszać się w sferze przyjaźni w dobie mediów społecznościowych.

1. Rozpoznawanie cech dobrego przyjaciela

Media społecznościowe kształtują sposób, w jaki nasi nastolatkowie definiują i budują przyjaźnie. Kultura influencerów często promuje materializm, wygląd zewnętrzny i popularność. Skupienie przenosi się na to, ilu masz przyjaciół (i obserwujących), a nie na jakość tych relacji.

Kilku uczniów szkół średnich, którym mentorowałem, opowiadało mi o presji rówieśniczej związanej z mediami społecznościowymi. Oczekuje się od nich publikowania zdjęć, relacji i najciekawszych momentów dokumentujących ich codzienne życie, z czego duża część obejmuje pozowane zdjęcia z przyjaciółmi. Polubienia i komentarze pod postami są utożsamiane z przynależnością i akceptacją.

Choć nie ma nic złego w samym publikowaniu zdjęć czy używaniu przycisku polubienia, presja odczuwana przez nastolatków sugeruje, że media społecznościowe subtelnie uczą ich, iż popularność i wpływ liczą się bardziej niż głębokie więzi i charakter osobisty.

Media społecznościowe subtelnie uczą nastolatków, że popularność i wpływ liczą się bardziej niż głębokie więzi i charakter osobisty.

W kulturze mediów społecznościowych napędzanej przez influencerów, nastolatkowie często przeoczają (lub nie rozpoznają) problemów takich jak pycha, materializm i plotkowanie, ponieważ pragną przynależeć do grupy. Możemy pomóc nastolatkom nauczyć się z łagodnością i pokorą zastanawiać się nad tym, jak ich rówieśnicy wchodzą w interakcje w mediach społecznościowych. Czy zachowują się inaczej w sieci niż osobiście? Czy używają mediów społecznościowych do promowania siebie i wykluczania innych? Czy publikują wątpliwe treści, aby zdobyć więcej polubień i obserwujących?

Chcemy, aby nasi nastolatkowie dzielili życie z przyjaciółmi, którzy kochają Boga, modlą się za nich i wskazują im Pana. Nauczmy więc nastolatków, jak rozpoznawać i wykazywać cechy bożego przyjaciela.

Pismo Święte podkreśla wiele cech charakteru, których nastolatkowie potrzebują w przyjaźni. Boży przyjaciel jest godny zaufania. Boży przyjaciel jest kochający i troskliwy. Boży przyjaciel jest życzliwy. Boży przyjaciel jest cierpliwy. Boży przyjaciel okazuje łaskę. Boży przyjaciel potrafi słuchać. Boży przyjaciel modli się za swoich przyjaciół. Te cechy mogą nie przyciągać polubień w mediach społecznościowych, ale promują wartościowe przyjaźnie.

2. Poruszanie się wśród dramatów i zazdrości

W niedawnym raporcie Pew Research Center 39 procent ankietowanych nastolatków stwierdziło, że „media społecznościowe sprawiają, iż czują się przytłoczeni dramatami”. A 31 procent nastolatków czuje się „wykluczonych przez przyjaciół” w mediach społecznościowych.

Nastolatkowie mogą czuć się pominięci w swoich grupach po zobaczeniu postów znajomych na Instagramie lub TikToku z przyjęcia urodzinowego, wycieczki na plażę, wydarzenia sportowego lub koncertu z innymi przyjaciółmi. Albo widzą bliskiego przyjaciela w tego typu postach czy relacjach i czują, że ten przyjaciel staje się bliższy z kimś innym, nie spędzając z nimi tyle czasu. Takie sytuacje podsycają zazdrość i tworzą napięcie w ich przyjaźniach.

W takich sytuacjach nastolatkowie potrzebują zarówno pocieszenia, jak i wskazówek. Aktywnie słuchaj nastolatków i pocieszaj ich prawdą – że są widziani, znani i kochani przez Boga oraz przez ciebie. Pomóż im odróżnić normalne reakcje emocjonalne, takie jak smutek i rozczarowanie, od grzesznych reakcji, takich jak zazdrość i rozgoryczenie. Przypominaj im o Bożym przebaczeniu, gdy wyznają swoje grzechy i zwracają się do Niego w upamiętaniu (1 Jana 1:9).

Gdy nasi nastolatkowie są sporadycznie pomijani przy wyjściach do kina czy na plażę, pomóżmy im zakładać najlepsze intencje ich przyjaciół. Kiedy czują się regularnie wykluczani ze swojej grupy znajomych lub zranieni przez konkretną osobę, zachęcajmy ich do wyjścia naprzeciw i podzielenia się swoimi odczuciami podczas rozmowy twarzą w twarz.

Jeśli nasi nastolatkowie nadal doświadczają zranienia i odrzucenia ze strony konkretnych przyjaciół, nawet po rozmowach z zaangażowanymi osobami, możemy pomóc im rozeznać, czy nadszedł czas na poszukanie nowych przyjaźni z osobami, które będą ich wspierać i włączać do swojej grupy.

3. Nazywanie i unikanie plotkowania

Często słyszę od moich uczniów historie o plotkach, które zaczęły się od relacji na Instagramie lub wideo na TikToku. Kanały mediów społecznościowych nastolatków zapewniają dostęp do zdjęć i informacji o ich rówieśnikach, które łatwo mogą stać się pożywką dla plotek. Popularne określenia na „sprawdzanie nowinek” czy „herbatkę” to w istocie eufemizmy dla plotkowania.

Ale bez względu na to, jak to nazwiemy, plotkowanie jest grzechem. Jest ono dzielące i niszczycielskie, zwłaszcza wśród przyjaciół. Księga Przysłów 16:28 mówi: „Człowiek przewrotny wywołuje kłótnię, a oszczerca skłóca przyjaciół” (BW). Plotka rani innych i niszczy przyjaźnie poprzez poniżanie drugiego człowieka.

Pomóż nastolatkom odróżnić normalne reakcje emocjonalne, takie jak smutek i rozczarowanie, od grzesznych reakcji, takich jak zazdrość i rozgoryczenie.

Aby pomóc nastolatkom uniknąć pułapki plotkowania, musimy najpierw pomóc im zidentyfikować, czym ono jest. Plotkowanie polega na dzieleniu się osobistymi informacjami o innych lub rozprzestrzenianiu pogłosek za ich plecami. Często zawiera nieprawdziwe lub niedokładne informacje, ale mogą to być również prawdziwe informacje udostępniane po to, by kogoś zranić lub zawstydzić.

Możemy odciągać nastolatków od plotkowania, ucząc ich, jak rozpoznawać je w rozmowach i zachęcając ich do modlitwy o to, by Pan prowadził ich mowę i pomagał im walczyć z pokusą mocą Ducha Świętego.

Możemy również pomóc im nauczyć się praktycznych sposobów zwalczania plotek, takich jak wycofanie się z rozmowy, zmiana tematu lub powiedzenie czegoś prawdziwego i miłego o danej osobie. Wyposażajmy nastolatków, by byli przyjaciółmi, którzy zachęcają i budują siebie nawzajem (1 Tes. 5:11).

Księga Przysłów 13:20 mówi: „Kto obcuje z mądrymi, mądrzeje, a kto się brata z głupcami, ten dozna szkody” (BW). W dobie mediów społecznościowych zachęcajmy naszych nastolatków do chodzenia w mądrości i wybierania przyjaciół, którzy będą ich zachęcać i kształtować w wierze.