W początkach KoŒcioła wybuchły kontrowersje dotyczące tego, kt3re księgi Biblii są prawdziwie autorytatywne. Słynnym przykładem jest Marcjon z Synopy.

Urodzony w czasie, gdy pisano ostatnie księgi Nowego Testamentu, twierdził on, Źe Stary Testament przedstawia innego Boga niŹ Nowy Testament. Stary Testament opisywał Boga gniewnego i mŒciwego; Nowy Testament objawiał Boga łagodniejszego i bardziej kochającego w osobie Jezusa. Marcjon był tak oddany tej idei, Źe sporządził nawet własną kopię Ewangelii Łukasza, wycinając cytaty i nawiązania do Starego Testamentu.

W swoim słynnym dziele, trafnie zatytułowanym Przeciw Marcjonowi, wielki teolog Tertulian z Kartaginy wskazuje, Źe Marcjon nie miałby Nowego Testamentu bez Starego. Słusznie rozumuje, Źe Nowy Testament opiera się na Starym jako na swoim fundamencie. Jednym z jego najczęstszych argumentw jest to, Źe ‐jeden i ten sam Bg‑ jest objawiany konsekwentnie w całej biblijnej historii.

DostrzeŹenie Tr3jcy w Starym Testamencie często wydaje się trudne, głwnie dlatego, Źe nie widzimy tam imion ‐Jezus‑ czy ‐Duch őwięty‑ tak, jak w Nowym Testamencie. Zastanawiamy się, czy Tr3jca jest czymő nowym, wprowadzonym na pierwszych stronach Ewangelii. MoŹemy ulec pokusie myőlenia, Źe Marcjon miał rację – być moŹe mamy do czynienia z dwoma rŹnymi Bogami. W głębi duszy wiemy jednak lepiej; czasami potrzebujemy po prostu dobrych zasad interpretacyjnych, aby to zrozumieć.

Aby dostrzec Tr3jcę w Starym Testamencie, musimy trzymać się dw3ch fundamentalnych zasad: (1) Pismo őwięte objawia tego Boga jako Ojca, Syna i Ducha őwiętego oraz (2) Pismo őwięte jest jednolitym objawieniem Boga od Księgi Rodzaju po Apokalipsę. Nie ujrzymy Tr3jcy w Starym Testamencie, dopki nie uznamy, kim jest Bg i jak objawia się w Piőmie őwiętym.

Te dwie zasady pomogą wyjaőnić, Źe Bg, kt3ry stworzył wszystko w 1. rozdziale Księgi Rodzaju, oraz Bg, kt3ry obiecuje uczynić wszystko nowe w 22. rozdziale Apokalipsy, to ten sam tr3jjedyny Bg – Ojciec, Syn i Duch őwięty.

Nasz doskonały, niezmienny tr3jjedyny Bg

Doktryna o Tr3jcy jest tajemnicą wiary, niemniej jednak Pismo őwięte uczy jej wyraŹnie: wyznajemy jednego Boga w trzech osobach – Ojca, Syna i Ducha őwiętego. Uwielbiamy jednego Boga, kt3ry jako jedyny moŹe nas zbawić i w kt3rego imię zostaliőmy ochrzczeni (Pwt 6,4; Iz 44,6; Mt 28,19; 2 Kor 13,14). W naszym tr3jjedynym Bogu mamy trzy odrębne osoby opisane w wyjątkowy, boski sposb: Ojca, kt3ry pragnie zbawić, Syna, kt3ry przyjął ciało, aby Źyć i umrzeć w naszym zastępstwie, oraz Ducha őwiętego, kt3ry pieczętuje nasze dziedzictwo i usynowienie (Gal 4,4–7; Ef 1,3–14).

‐U Pana jest zbawienie‑, m3wi Psalm 3,9, a jednak to zbawienie jest moŹliwe tylko przez jedynego Pana, kt3ry jest Ojcem, Synem i Duchem őwiętym. Aby zatem pozostać wiernym Pismu, musimy potwierdzać boskoőć Ojca, Syna i Ducha őwiętego, nie twierdząc przy tym, Źe istnieje trzech bogw lub tylko jedna osoba boska.

ZauwaŹmy kilka kwestii z powyŹszego wyjaőnienia. Po pierwsze, zarwno Stary, jak i Nowy Testament őwiadczą o Bogu jako o jedynym Stw3rcy, Zbawicielu i Jedynym godnym naszego uwielbienia. Pismo őwięte jest jednolitym objawieniem Boga, a nie jedynie zbiorem rozłącznych księg posklejanych ze sobą na przestrzeni czasu.

Zatem ten sam Bg jest opisywany w rŹny sposb, w zaleŹnoőci od kwestii takich jak rŹne gatunki literackie Pisma (np. poezja uŹywa innego słownictwa i obrazw niŹ listy Pawła). Po drugie, opisy i działania zarezerwowane wyłącznie dla Boga (np. stwarzanie, zbawienie i przyjmowanie czci) są przypisywane Ojcu, Synowi i Duchowi őwiętemu w rwnym stopniu i bez wahania. Kr3tko m3wiąc, te trzy osoby są kaŹda Bogiem, ale nie są sobą nawzajem.

Te trzy osoby są kaŹda Bogiem, ale nie są sobą nawzajem.

Jeőli Bg naprawdę jest wieczny, doskonały i niezmienny, to nie staje się – i nie moŹe się stać! – czymő, czym nie był wczeőniej, w tym nie moŹe ‐stać się‑ Tr3jcą. Psalmista deklaruje: ‐Zanim g3ry stanęły, zanim ukształtowałeő ziemię i őwiat, od wiekw na wieki Ty jesteő Bogiem‑ (Ps 90,2).

To zrozumienie wiecznej, doskonałej i niezmiennej natury Boga powinno kierować naszym czytaniem Pisma, poniewaŹ ten sam Bg jest Tym, kt3ry m3wi nam o sobie w Słowie BoŹym. Dlatego skoro Bg się nie zmienia, nie powinniőmy spodziewać się w Nowym Testamencie innego Boga niŹ ten objawiony w Starym.

őwiadectwo obu Testament3w o Tr3jcy

Ewangelia Mateusza 1,21–23 m3wi nam, Źe Jezus (‐Bg zbawia‑) to Immanuel (‐Bg z nami‑). Imiona te są pełne znaczenia dla toŹsamoőci Jezusa: dziecko Maryi, poczęte z Ducha őwiętego, jest samym Synem BoŹym w ciele (zob. takŹe J 1,14). W tych trzech wersetach na początku Nowego Testamentu otrzymujemy wgląd w doktrynę o Tr3jcy. Co więcej, oba te imiona celowo przywołują na myől Stary Testament – odpowiednio Jozuego i Izajasza.

Pismo őwięte nieustannie cytuje i odwołuje się do samego siebie. Stary Testament odnosi się do dawniejszych historii i zapowiada przyszłe; Nowy Testament czyni to samo. Jest to istotne dla naszego myőlenia o Tr3jcy, poniewaŹ nowotestamentowe twierdzenia o boskoőci Chrystusa i Ducha őwiętego opierają się przede wszystkim na Starym Testamencie. Jezus i Jego apostołowie opisują boskoőć Syna i Ducha őwiętego, posługując się tekstami i motywami starotestamentowymi.

RozwaŹmy jeden oczywisty przykład: interakcje Jezusa z faryzeuszami w Ewangelii Jana. W 5. rozdziale Janowej Ewangelii Jezus uzdrawia człowieka w szabat, a faryzeusze go strofują. Dlaczego? ‐Nie tylko bowiem nie przestrzegał szabatu, ale nadto Boga nazywał swoim Ojcem, czyniąc się rwnym Bogu‑ (w. 18).

Jezus potwierdza to twierdzenie w 8,58, m3wiąc im: ‐Zanim Abraham stał się, JA JESTEM‑ – co jest nawiązaniem do imienia Boga objawionego MojŹeszowi w Księdze Wyjőcia 3,14. Faryzeusze m3wią Jezusowi p3Źniej: ‐Nie kamienujemy Cię za dobry czyn, ale za bluŹnierstwo, za to, Źe Ty, będąc człowiekiem, czynisz siebie Bogiem‑ (J 10,33).

Ci Źydowscy przywdcy – ci, kt3rzy najlepiej znają Pisma – dokładnie rozumieją, co Jezus twierdzi o sobie. A Jezus nigdy nie wycofuje się ze swoich słw, lecz gromi ich za niewiarę. Gdyby znali Pisma (w tym przypadku Stary Testament), wiedzieliby, Źe On naprawdę jest Bogiem w ciele.

Jan nakreőla toŹsamoőć Jezusa na samym początku swojej Ewangelii. Zaczyna od znajomego sformułowania: ‐Na początku…‑ i opisuje BoŹe dzieło stworzenia wszystkich rzeczy, w kt3rym Bg daje őwiatu Źycie i őwiatło. Poőrd tego powt3rzenia historii stworzenia dostrzegamy Tr3jcę: ‐Słowo [Jezus] było u Boga i Bogiem było Słowo. (…) Jednorodzony Bg, kt3ry jest w łonie Ojca, o Nim pouczył‑ (1,1.18).

Jak Jezus moŹe być Bogiem i jednoczeőnie być u Boga? Powt3rzmy: jest to tajemnica Tr3jcy: jest jeden Bg, a jednak ten Bg jest Ojcem, Synem i Duchem őwiętym. Upraszczając tutaj komentarz Jana do 1. rozdziału Księgi Rodzaju, moŹemy powiedzieć tak: kiedy Ojciec (w tym przypadku ‐Bg‑) wypowiedział wszystkie rzeczy do istnienia, stw3rczym Słowem był Syn, podczas gdy Duch őwięty był BoŹą obecnoőcią nad Jego stworzeniem (Rdz 1,1–2). Jako bonus: Duch őwięty jest często utoŹsamiany z BoŹym ‐tchnieniem‑ – co wzmacnia ideę, Źe Duch őwięty był aktywny przy stworzeniu, gdy Bg m3wił.

Jezus i Jego apostołowie opisują boskoőć Syna i Ducha őwiętego, posĢugując się tekstami i motywami starotestamentowymi.

W tym przypadku nie narzucamy Tr3jcy Staremu Testamentowi ani nie twierdzimy, Źe Tr3jca jest ideę wyłącznie nowotestamentową. Zamiast tego Jan wyraŹnie łączy te historie.

Pierwszy rozdział Księgi Rodzaju nie uŹywa słw ‐Ojciec, Syn i Duch őwięty‑, ani Księga Wyjőcia 3,14 nie m3wi: ‐Ja, Jahwe, jestem Tr3jcą‑. Obietnica z Izajasza 7,14, Źe Bg zamieszka z nami, nie m3wiła: ‐To dziecko będzie wiecznie zrodzonym Synem BoŹym‑, a jednak wskazywała na Syna BoŹego, kt3ry narodzi się z dziewicy dla nas i dla naszego zbawienia.

Zatem idea Tr3jcy w Starym Testamencie jest jasna, poniewaŹ oba Testamenty polegają na sobie nawzajem, aby wysunąć to twierdzenie. Ten sam Bg jest objawiany i opisywany na rŹne sposoby.

Uwielbiajmy naszego tr3jjedynego Boga

Tak, Tr3jca jest w Starym Testamencie. Nasz tr3jjedyny Bg zawsze istniał we wsplnocie miłoőci, na długo przed powstaniem őwiata (J 17,5). Całe Pismo őwięte uczy nas tej pięknej tajemnicy: Źe uwielbiamy jednego Boga, kt3ry jest Ojcem, Synem i Duchem őwiętym. Słowo, kt3re dało Źycie wszystkim rzeczom, jest Słowem, kt3re daje nam nowe Źycie w Nim samym. Duch őwięty, kt3rego obecnoőć upewniała stworzenie o jego Stw3rcy, jest Duchem őwiętym, kt3ry mieszka w nas jako w nowych stworzeniach.

Tr3jjedyny Bg, kt3ry uczynił wszystko, jest tr3jjedynym Bogiem, kt3ry uczyni wszystko nowe.