Dorastając jako baptysta w wiejskich rejonach stanu Nowy Jork, myślałem, że katechizmy są dla rzymskich katolików. Wiem, że nie jestem jedyny, ponieważ spotkałem się z podobnymi założeniami u ludzi, gdy wprowadzaliśmy katechezę w naszym zborze w Michigan.

Co zaskakujące, rozwój szkółek niedzielnych przyczynił się do upadku katechezy w kościołach. Nie chodzi o to, że te dwie rzeczy są ze sobą sprzeczne, ale czasem dobre pomysły mają niefortunne konsekwencje.

W ostatnich latach ten trend zaczął się odwracać. W moim domu i kościele używamy Katechizmu New City wydanego przez The Gospel Coalition, aby pomóc we wprowadzaniu pojęć teologicznych. Chcemy, aby zarówno dorośli, jak i dzieci zapamiętali te prawdy.

W 2025 roku Trevin Wax i Thomas West wydali The Gospel Way Catechism. W tym roku opublikowali The Gospel Way Catechism for Kids: Faith-Building Q&As for Young Disciples. To pięknie ilustrowana książka, którą można wykorzystać w domu lub w kościele, aby pomóc dzieciom w wieku od 8 do 12 lat odpowiedzieć na palące pytania naszej kultury, wykraczające nawet poza standardowe zagadnienia teologiczne.

Miałem okazję przeprowadzić wywiad z Thomasem Westem na temat tego projektu. Cały wywiad można obejrzeć tutaj.

---

Jak pan i Trevin Wax wpadliście na pomysł The Gospel Way Catechism?

Na ideę kontrkatechezy natknąłem się w książce Tima Kellera Jak na nowo dotrzeć do Zachodu. Byłem wtedy w Londynie jako osoba zakładająca kościoły. Pamiętam konkretne miejsce na linii Victoria, kiedy jechałem pociągiem w kierunku południowym przez Pimlico i to do mnie dotarło. Jechałem na szkolenie dla osób zakładających kościoły, zastanawiając się, jak założyć zbór w północno-zachodnim Londynie, który jest obszarem bardzo zsekularyzowanym.

Moją pierwszą myślą było napisanie małej broszury dla mojego nowo powstającego kościoła, ale postanowiłem się o to pomodlić. Podczas modlitwy Pan przypomniał mi o Trevinie jako potencjalnym partnerze. Skontaktowałem się więc z nim. Spotkaliśmy się na konferencji w Kalifornii i odbyliśmy rozmowę, która wprawiła projekt w ruch.

Wszystko to zaczęło się przed śmiercią Kellera. Wiedząc, że on już myśli o kontrkatechezie, nie chcieliśmy rozpoczynać projektu, który konkurowałby z tym, co on robił. Trevin skontaktował się z nim, aby przekazać mu nasze plany. Powiedział nam, że pracuje nad czymś dla swoich wnuków, ale pobłogosławił nasz projekt i poprosił, abyśmy informowali go o postępach. Kilka miesięcy później Keller odszedł do Pana Jezusa w chwale.

Projekt Gospel Way zadedykowaliśmy zarówno Lesslie’emu Newbiginowi, jak i Kellerowi, ponieważ tak wiele od nich obu skorzystaliśmy. W swojej służbie w Nowym Jorku Keller wypracowywał teologię Newbigina dotyczącą misyjnego spotkania. Próbował zrozumieć dominujące narracje kulturowe w naszym świecie, aby móc zaproponować krytykę i konfrontację, by ludzie mogli zobaczyć, jak te narracje kontrastują z Chrystusem. Tylko Chrystus zapewnia pełną treść tego, czego łakniemy, a czego brakuje naszej kulturze.

Czym The Gospel Way Catechism różni się od Katechizmu Heidelberskiego czy Krótszego Katechizmu Westminsterskiego?

Nie próbujemy zastąpić wielkich katechizmów, które zostały napisane w historii Kościoła. Ale katechizmy zawsze mają na celu odniesienie się do pytań, jakie kultura zadaje w danym czasie.

Luter napisał Duży i Mały Katechizm. Kiedy Kalwin postanowił zreformować Genewę, pierwszą rzeczą, jaką zrobił, było napisanie katechizmu. Dopiero później spisał porządek kościelny – instrukcje dotyczące zarządzania kościołem. Inni teolodzy w tradycji reformowanej próbowali streścić to, w co wierzą, w katechizmie zaprojektowanym dla ich konkretnych odbiorców.

Tylko Chrystus zapewnia pełną treść tego, czego łakniemy, a czego brakuje naszej kulturze.

Robimy więc coś, co Kościół robił zawsze: dostarczamy temu pokoleniu jasne podsumowanie tego, w co wierzymy. Trevin i ja nie postrzegamy tego jako zamiennika dla Heidelberga, Westminsteru czy nawet Katechizmu New City.

Budujemy na wspaniałej tradycji, którą otrzymaliśmy. Ale to, co odróżnia ten katechizm od niektórych starszych, to fakt, że Luter i Kalwin nie musieli zadawać tych samych pytań o wolność i seksualność. Nie mieli tych samych obaw dotyczących pracy i odpoczynku w gospodarce cyfrowej.

Jesteśmy bardzo wdzięczni za te starsze katechizmy i oparliśmy się na tej dobrej pracy, ale staramy się wyposażyć Kościół na nowy moment kulturowy. Przyjdzie dzień, kiedy ludzie spojrzą wstecz na The Gospel Way i powiedzą: „Doceniamy to, co starali się zrobić, ale to jest to, co my odkryliśmy i będziemy budować dalej tam, gdzie oni skończyli”. To dobra rzecz.

Jaką ma pan nadzieję, że Kościół zrobi z tym zasobem?

Mamy nadzieję, że The Gospel Way Catechism pomoże wyposażyć Kościół do misyjnego spotkania ze współczesną kulturą Zachodu. Często zaczyna się to w domu, gdy rodzice i dzieci wspólnie zapamiętują te pytania i odpowiedzi przy stole podczas posiłku. Ale można to również włączyć do cotygodniowej rutyny Kościoła.

Z mojego doświadczenia wynika, że wiele osób w wieku 30 lat i młodszych pragnie większej struktury w swoim życiu kościelnym. Chcą czuć się związani z tradycją, która jest większa niż oni sami. To część powodu, dla którego widzimy powrót do katechezy jako narzędzia uczniostwa. Mamy nadzieję, że zbory i rodziny będą korzystać z tych zasobów, aby wprowadzać i utrwalać niezmienne prawdy Pisma Świętego.

Co ma pan nadzieję, że pana dzieci zapamiętają ze sposobu, w jaki je pan prowadził w uczniostwie, gdy same będą wychowywać swoje dzieci i wnuki?

Przede wszystkim mam nadzieję, że zapamiętają, iż kochałem Jezusa i chciałem, aby one również Go kochały i pomagały innym ludziom Go dostrzec i pokochać. Myślę, że to naprawdę jest aż tak proste.

Nasze wielkie doktryny są ważne. Potrzebujemy ich. Ale nie możemy przez te wszystkie sformułowania przeoczyć osoby.

Mam nadzieję, że moje dzieci zapamiętają mnie jako osobę, która żyła w relacji z Jezusem, słuchając Go, ufając Mu i będąc Mu posłusznym, ucząc je robić to samo. Mam nadzieję, że zapamiętają mnie jako człowieka Jezusa, jako rodzica Jezusa, jako kogoś, komu zależało na tym, by upewnić się, że są zjednoczone z Jezusem i pomagać innym również się z Nim połączyć.