Krytycy w dużej mierze milczeli na temat religijnego uzasadniania spraw progresywnych, pomimo polityków takich jak senator Raphael Warnock z Georgii, który argumentuje za rozszerzeniem dostępu do aborcji z pobudek religijnych, oraz kandydata do Senatu USA Jamesa Talarico, który twierdzi, że nie ma konfliktu między jego progresywnymi poglądami politycznymi a chrześcijaństwem. Tymczasem wydawcy wypuścili dziesiątki książek krytykujących religijną prawicę za wprowadzanie jej fundamentalnych zasad do polityki.

W książce The Religious Left: What It Does and How It Can Do Better (Religijna lewica: Co robi i jak może robić to lepiej), Robert Wuthnow, emerytowany profesor socjologii na Uniwersytecie Princeton, analizuje historię motywowanego religijnie progresywizmu politycznego w Stanach Zjednoczonych. Choć czyni pewne odniesienia do żydowskich i muzułmańskich progresywistów, jego głównym celem jest ukazanie w pozytywnym świetle chrześcijan na politycznej lewicy i zaoferowanie sugestii, które mogą wzmocnić ten ruch w przyszłości.

Wuthnow poświęcił dużą część swojej kariery badaniu wpływu religii na amerykańską kulturę. Podobnie jak jego poprzednie prace, ta książka ma akademicki ton. Jednakże w swoim prawdopodobnie ostatnim projekcie otwarcie kibicuje progresywnym celom politycznym. Analizując mocne i słabe strony religijnej lewicy, Wuthnow nieumyślnie przedstawia wyraźny obraz tego, jak dominujące narracje naszej kultury mogą skłaniać chrześcijan do przekształcania ich doktryny w celu uzasadnienia poparcia politycznego. Jest to pomocne okno na sposób, w jaki władza polityczna może stać się bałwochwalstwem.

Teologia religijnej lewicy

W 1917 roku Walter Rauschenbusch ostrzegał: „Jeśli teologia przestanie się rozwijać lub nie będzie w stanie dostosować się do współczesnego środowiska i sprostać obecnym zadaniom, umrze”. Wydaje się, że jest odwrotnie. Sądził on, że progresywiści mogą trzymać się chrześcijańskiej etyki bez wyraźnie chrześcijańskiej teologii. Kiedy Ewangelia społeczna (Social Gospel) porzuciła historyczną teologię chrześcijańską, straciła również swoją wyraźnie chrześcijańską etykę i żywotność, która inspirowała wzrost liczebny.

Choć religijna lewica często używa biblijnego języka dla wsparcia swoich propozycji politycznych, powiązanie między tekstem Pisma Świętego a daną polityką jest często wątłe. Na przykład argumenty za anulowaniem długów międzynarodowych pod koniec XX wieku opierały się na „biblijnej koncepcji jubileuszu, która była zakorzeniona w rozumieniu biblijnych proroczych wezwań do sprawiedliwości i troski o uciśnionych” (35). Jako polityka zagraniczna, umorzenie długów międzynarodowych mogło mieć sens polityczny, ale jest to błędna interpretacja 25. rozdziału Księgi Kapłańskiej, który dotyczy ustalania warunków pożyczek, a nie ich rewizji post hoc.

Hermeneutyka religijnej lewicy opiera się na krytycznej reinterpretacji Pisma Świętego zgodnie ze współczesnymi ideologiami. Według Wuthnowa takie „historyzujące poglądy na autorytet biblijny w progresywnych oświadczeniach kładą nacisk na to, że fragmenty Pisma Świętego tradycyjnie uznawane za potępienie homoseksualizmu [muszą] zostać zinterpretowane na nowo”, podobnie jak „zwyczaje dotyczące ofiar ze zwierząt, masowych rzezi i niewolnictwa” (186–87). Ofiary ze zwierząt zostały odrzucone, ponieważ historia poszła do przodu, ale jakimś cudem rok jubileuszowy powraca, gdy wspiera preferowaną sprawę polityczną. Motywowane rozumowanie jest tu oczywiste.

Hermeneutyka religijnej lewicy opiera się na krytycznej reinterpretacji Pisma Świętego zgodnie ze współczesnymi ideologiami.

Choć Wuthnow ma zamiar celebrować wierność liderów religijnej lewicy, wyraźniej uwypukla sposoby, w jakie ci liderzy są gotowi nadużywać Pisma Świętego do własnych celów. Ujawnienie rewizjonistycznej metodologii przez zwolennika tego nurtu jest niezwykle klarowne. Argumentując na rzecz swojej tezy, autor pokazuje, że przepaść między większością chrześcijan a religijną lewicą nie jest tylko partyjna; jest ona często głęboko teologiczna.

Progresywna dominacja społeczna

Według Wuthnowa „Religijna lewica jest pod wieloma względami bezbronna” (viii). Widzi on uchylenie wyroku Roe v. Wade oraz „brak jakiegokolwiek skutecznego ustawodawstwa dotyczącego kontroli broni” jako dowód na to, że „dzisiejsza religijna lewica jest jedynie cieniem tego, czym była kiedyś” (9–10). Jego narzekania na regres są lustrzanym odbiciem tych, które często padają ze strony religijnej prawicy.

Jednak skargi Wuthnowa brzmią pusto, zwłaszcza gdy przyznaje on, w jaki sposób progresywizm dominuje w amerykańskich instytucjach. Zauważa: „Religijna lewica miała tę przewagę, że wiele z jej progresywnych poglądów jest albo domyślnie przyjmowanych przez opinię publiczną, albo wpisanych w normy istniejących instytucji, przynajmniej do pewnego stopnia” (11). Być może przegrali kilka bitew w ostatnich latach, ale przeważająca fala kulturowa wciąż wydaje się płynąć w stronę progresywizmu.

Ustanowienie progresywnej dominacji politycznej jest dla religijnej lewicy sprawą nadrzędną: „Wiele z tego, co osiągnęła, dokonało się dzięki funduszom rządowym oraz przy wsparciu korzystnego ustawodawstwa i decyzji sądowych. Reżim, który odcina te zasoby, poważnie osłabia jej wysiłki” (viii).

To pomaga wyjaśnić, dlaczego polityka krajowa w Stanach Zjednoczonych tak często przyćmiewa kwestie lokalne, które w istotniejszy sposób wpływają na nasze codzienne życie. „Religijna lewica musiała funkcjonować bez szerokiego wsparcia wiernych w ławkach kościelnych” (11). W związku z tym ruch ten często polega na wsparciu finansowym ze źródeł bardziej zainteresowanych kwestiami ogólnokrajowymi niż lokalnymi.

Jak twierdzi Wuthnow, misją religijnej lewicy jest wykorzystanie rzecznictwa politycznego do urzeczywistnienia „czegoś przypominającego 'Królestwo Boże’” na ziemi, nawet jeśli osiągnięcie tych celów wymaga rewizji tradycyjnej teologii chrześcijańskiej w celu dopasowania jej do dominujących narracji kulturowych (217).

Narracje kulturowe

Uważne studium religijnej lewicy szybko ujawnia, jak narracje kulturowe kształtują ten ruch. Na przykład Wuthnow pisze:

Progresywni liderzy wiary w ostatnich latach kładli nacisk na wizję ludzkiej osobowości, która na pierwszym planie stawia ekspresję i spełnienie. […] Za tą wizją osobowości kryje się optymistyczne założenie na temat natury ludzkiej, które skupia się mniej na grzechu, a bardziej na uwalnianiu jednostek od fałszywego rozumienia samych siebie i innych barier ograniczających ich zdolność do realizacji pragnień. (182)

Rzadko widziałem jaśniejszy opis ekspresywnego indywidualizmu sformułowany przez jego zwolennika.

Jedną z głównych lekcji płynących z tej książki jest to, że kontrkulturowa katecheza ma kluczowe znaczenie, jeśli chcemy zmienić nurt kulturowy sprzeciwiający się celebracji aborcji, niemoralności seksualnej i innych niesprawiedliwości.

Kontrkulturowa katecheza jest niezbędna, jeśli chcemy odwrócić nurt kulturowy sprzeciwiający się celebracji aborcji, niemoralności seksualnej i innych niesprawiedliwości.

Nie wystarczy powiedzieć, że argumenty religijnej lewicy są niebiblijne. Liderzy kościelni muszą uczyć ludzi rozpoznawania leżących u ich podstaw narracji kulturowych, które często umożliwiają religijnej lewicy używanie języka biblijnego do opowiadania się za grzechem. Jeśli kościoły mają chronić się przed tym, by polityka nie stała się bałwochwalstwem, muszą zadbać o to, by ich uczniostwo wywyższało Ewangelię Chrystusa, a nie zaktualizowaną wersję Ewangelii społecznej.

Niezależnie od tego, co sądzi się o wnioskach Wuthnowa, jego staranny przegląd religijnej lewicy wypełnia lukę w socjologii religii. The Religious Left oferuje jasny wgląd w argumentację i taktykę ruchu, który nadużywa Pisma Świętego do własnych celów. Ten wgląd może pomóc liderom wyposażyć członków kościoła do opierania się upodobnianiu do tego świata w dążeniu do odnowienia umysłu (Rz 12:2).