Znajoma mama ucząca dzieci w domu opowiada mi, że używa ChatGPT do tworzenia harmonogramu nauki swoich dzieci. Pracująca mama, którą znam, wykorzystuje AI do tworzenia planów posiłków i list zakupów. Znajomy pisarz używa jej, by godzić wiele terminów.

Generatywna AI—zwłaszcza duże modele językowe (LLM), takie jak ChatGPT firmy OpenAI, Gemini firmy Google i Copilot firmy Microsoft—stała się niemal wszechobecna w codziennym życiu. W miarę jak coraz więcej osób używa AI do codziennych zadań, jest ona coraz częściej traktowana jako narzędzie niezbędne do prowadzenia efektywnego i uporządkowanego życia.

Większość chrześcijan, z którymi rozmawiam, rozumie, że AI jest słabym teologiem i nieadekwatnym substytutem prawdziwych relacji. Jednak nadal zastanawiają się: Czy to źle korzystać z narzędzia, które obiecuje wydajność i ulgę w świecie, w którym praca jest często wyczerpująca?

Podobnie jak większość technologii, AI jest moralnie kształtowana przez serca tych, którzy jej używają. My również jesteśmy kształtowani przez technologie, których używamy. Chrześcijanie mogą korzystać z AI, aby mądrzej zarządzać czasem i energią, które dał nam Bóg. Jednak nasze korzystanie z AI może również prowadzić do lenistwa lub zaniedbania naszej kreatywności i darów.

W przypadku AI nie ma jednej uniwersalnej zasady dla wierzących. Podobnie jak w innych kwestiach sumienia, musimy zrozumieć nasze pokusy, studiować zasady mądrości w Piśmie Świętym i polegać na prowadzeniu Ducha Świętego. Oto trzy pytania diagnostyczne, które pomogą ci rozważyć korzystanie z AI w świetle Bożego zamysłu dla ludzkości.

1. Czy używam AI, aby wykraczać poza granice nadane mi przez Boga?

Wpisanie pytania w ChatGPT zajmuje zaledwie kilka sekund, a uzyskanie ogromnej wiedzy na wyciągnięcie ręki trwa tylko chwilę dłużej. Wprowadzam wszystkie moje zobowiązania, a AI generuje najbardziej wydajny harmonogram, aby zrealizować wszystko, czego pragnę. Wprowadzam wszystkie moje problemy zdrowotne, a AI generuje optymalną dietę i plan ćwiczeń, dzięki którym czuję się młodo i zdrowo.

Z każdym nowym postępem technologicznym jesteśmy kuszeni, by wierzyć, że dobre Boże granice już nas nie obowiązują — że możemy wiedzieć więcej, robić więcej i sprawować większą kontrolę, niż nam przeznaczono. Jeśli nie będziemy ostrożni, możemy używać AI w próbie bycia bogami nad własnym życiem.

Musimy pamiętać, że zostaliśmy stworzeni na obraz nieograniczonego Boga, ale z dobrymi ograniczeniami. Te ograniczenia nie są niedoskonałościami, które technologia ma przezwyciężyć. Są zaproszeniem do większego polegania na naszym suwerennym Stwórcy, a nie na bazie wiedzy modelu językowego.

Nasze ograniczenia są zaproszeniem do większego polegania na naszym suwerennym Stwórcy, a nie na bazie wiedzy modelu językowego.

Psalmista pisał o Bożej wszechwiedzy: „Zbyt dziwna jest dla mnie ta wiedza; jest zbyt wysoka, nie jestem w stanie jej dosięgnąć” (Ps 139,6). Pamiętanie o tym, że tylko Bóg może i powinien wiedzieć wszystko, może pomóc nam oprzeć się pokusie dążenia do wiedzy i władzy, które należą tylko do Niego.

2. Czy używam AI, aby zastąpić mądrość zdobytą w bezpośrednich relacjach?

Sam Altman, dyrektor generalny OpenAI, skomentował niedawno: „Nie potrafię sobie wyobrazić… wymyślenia, jak wychować noworodka bez ChatGPT”. Ja natomiast nie potrafię pojąć wychowywania dzieci bez ludzi, których Bóg postawił w moim życiu.

Pamiętam te dni zmęczenia przy noworodku, kiedy moja teściowa składała pranie, udzielając mi wskazówek dotyczących karmienia. Dyrektorka naszego przedszkola kościelnego przyniosła obiad i swoją ulubioną Biblię z historiami dla dzieci. O każdej porze nocy pisałam pytania do innych mam z naszej grupy domowej.

Bóg stworzył nas tak, abyśmy polegali na sobie nawzajem. Od początku nie było dobrze, aby człowiek był sam. Ale nie potrzebował modelu językowego, by pomógł mu dbać o stworzenie. Adam potrzebował drugiego człowieka — „kości z moich kości i ciała z mego ciała” (Rdz 2,23).

Chociaż doceniam to, jak modele językowe szybko syntetyzują informacje, najlepszą mądrość często zyskuje się nie z listy wypunktowanej, lecz dzwoniąc do bogobojnego przyjaciela. Bóg dał nam innych ludzi, abyśmy ostrzyli się nawzajem, tak jak żelazo ostrzy żelazo (Prz 27,17). Nie ma nic z natury złego w proszeniu Gemini o pomoc w zarządzaniu naszym zabieganym życiem, ale o ileż bardziej moglibyśmy zostać uświęceni, zadając te same pytania starszej kobiecie w naszym kościele? Nasze korzystanie z AI nigdy nie powinno utrudniać realnych ludzkich relacji, dla których zaprojektował nas Bóg.

3. Czy używam AI do zaniedbywania pracy, którą Bóg mi powierzył?

W branży pisarskiej widzę szerokie spektrum zastosowań AI. Niektórzy nie tkną modelu językowego nawet kijem. Inni pozwalają mu pisać wstępne szkice. Często czułam pokusę, by zwrócić się do ChatGPT, gdy pisanie stawało się zbyt trudne. Po co spędzać godzinę na trudzeniu się nad idealnym zdaniem, skoro AI może wygenerować 10 dobrych opcji w kilka sekund?

Bóg stworzył nas, abyśmy uczestniczyli w Jego stwórczym dziele na ziemi (Rdz 1,28). Przed przekleństwem praca naszymi rękami i umysłami, by kontynuować Boże dzieło w stworzeniu, była integralną częścią noszenia Bożego obrazu przez ludzkość. Kiedy używamy AI, by tworzyła za nas, musimy zastanowić się, z czego rezygnujemy.

Najlepszą mądrość często zyskuje się nie z listy wypunktowanej, lecz dzwoniąc do bogobojnego przyjaciela.

AI może robić wiele rzeczy, ale nie może wywyższać Bożego piękna, dobroci i prawdy tak, jak może to robić ludzkość. Modele językowe mogą nam pomagać w pracy, ale nigdy nie powinny prowadzić nas do porzucenia tej pracy na rzecz bezczynności.

Celem AI nie powinno być stworzenie świata wolnego od pracy. AI nigdy nie powinna prowadzić nas do lenistwa — pozwalając technologii robić to, do czego Bóg dał nam energię i zdolność. Zamiast tego wierzący mogą używać AI, aby wspierać, a nie zastępować dobrą pracę, którą Bóg przed nami stawia.

Bądź rozważny i modlitewny w sposobie, w jaki korzystasz ze sztucznej inteligencji. Szukaj prowadzenia Ducha Świętego. Niektórzy chrześcijanie mogą zdecydować się na rezygnację z używania AI, podczas gdy inni mogą wyznaczyć granice wokół jej stosowania. Jednak dla wszystkich wierzących wezwanie jest to samo: „Czy [używacie AI, czy nie], czy cokolwiek innego czynicie, wszystko na chwałę Bożą czyńcie” (1 Kor 10,31).