Sen jest ostatnio niezwykle modny w branży wellness. I nie bez powodu.

Każdego roku nauka odkrywa nowe regeneracyjne korzyści płynące ze snu dla naszego zdrowia fizycznego, poznawczego i emocjonalnego; nowe powiązania między dobrymi nawykami związanymi ze snem a zmniejszonym ryzykiem różnych chorób. Coraz częściej sen postrzegany jest jako matka wszystkich „hacków” zdrowotnych – „najskuteczniejsza rzecz, jaką możemy zrobić, aby każdego dnia zresetować zdrowie naszego mózgu i ciała”, według pewnego wybitnego badacza snu.

Konsensus naukowy jest jasny: mądrze jest spać.

Jednak mądrość snu sięga głębiej. Istnieje sposób, w jaki sen uczy nas prawdy i formuje nas duchowo. Z nocnego odpoczynku możemy czerpać biblijną mądrość. Sen to coś więcej niż tylko praktyczne ładowanie akumulatorów – może być doksologiczną liturgią, ucieleśnionym rytmem i duchową dyscypliną, która pomaga nam lepiej kochać Boga i innych.

Sen to coś więcej niż tylko praktyczne ładowanie akumulatorów – może być doksologiczną liturgią.

Często zakładamy, że te największe przykazania („Będziesz miłował Pana, Boga swego, całym swoim sercem, całą swoją duszą, całym swoim umysłem i całą swoją mocą” oraz „Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego”, Mk 12,30–31) mogą być wypełniane tylko na jawie. Ale co z jedną trzecią naszego życia, którą spędzamy śpiąc? Czy to czas stracony?

Wprost przeciwnie. Sen może być potężną sferą wzrostu w miłości do Boga i innych.

Sen prowadzi nas do uwielbienia Boga

Celem życia jest uwielbienie. Stworzenia Boże zostały powołane do tego, by Go chwalić. Kochać Boga całym sercem, duszą, umysłem i mocą to robić to, do czego zostaliśmy stworzeni.

Czy sen kiedykolwiek skłonił cię do większej miłości do Boga? Mi zdarza się to nieustannie:

• Popołudniowa drzemka w szabat (najlepiej przy kojących dźwiękach golfa w telewizji) po bogatym duchowo poranku w kościele
• Gaszę światło, zamykam drzwi i kładę się na poduszce, gdy ostatnie pomruki moich czworga dzieci milkną i w domu zapada cisza
• Budzę się w tej rzadkiej, cudownej strefie poczucia wypoczęcia i odnowy – wschodzące słońce sygnalizuje nowe miłosierdzie

To codzienne chwile, które regularnie nastrajają moje serce do śpiewania chwały Bogu. „Czy czuwam, czy śpię, Twoja obecność jest moim światłem”. Wielbimy Boga dniem i nocą.

Sen może wzmocnić każdy z czterech sposobów miłowania Boga wymienionych w Ewangelii Marka 12,30 – sercem, duszą, umysłem i mocą.

1. Wdzięczność wobec łaskawego Dawcy (Serce)

Sen jest darem, który Bóg daje swoim umiłowanym (Ps 127,2). Czy jednak postrzegamy tę z pozoru prozaiczną rzeczywistość codziennego życia jako dar? Czy dziękujemy za nią Bogu?

Powinniśmy. Sen to być może największy dar, jaki Bóg wszczepił w naszą biologiczną naturę. Każdej nocy odnawia on nasz umysł, ciało i duszę. Kiedy wieczorem kładziemy głowę i zapadamy w sen – a potem, kiedy budzimy się z nowym porannym miłosierdziem – powinniśmy dziękować Bogu i uwielbiać Go za Jego nadzwyczajną łaskę.

2. Próba Ewangelii (Dusza)

Ponieważ nasz nocny cykl snu i czuwania naśladuje śmierć i zmartwychwstanie, może on przypominać nam o naszej duchowej śmierci i odrodzeniu możliwym w Chrystusie. To, co dzieje się w „śmierci” naszego nocnego snu, jest niczym innym jak cudem. Podczas snu odnawia się każdy system biologiczny w naszym ciele.

To interesujące, że to codzienne odnowienie naszego zdrowia nie wynika z naszych usilnych starań, lecz z gotowości do „śmierci” poprzez poddanie się snu na 7–8 godzin każdej nocy. Uzdrawiającą moc snu otrzymujemy, a nie osiągamy. „Śmierć” snu dosłownie przynosi nowe życie. W ten sposób może ona kierować nasze uwielbienie ku Bogu, którego śmierć przynosi nam życie wieczne.

3. Zaufanie w suwerenność Boga (Umysł)

Sen każdej nocy jest zaproszeniem do zaufania Bogu. Szkocki teolog John Baillie mówi: „Sen najlepiej przychodzi tym, którzy najbardziej ufają Bogu”. Ma rację. Podobnie jak dziecko śpiące spokojnie w ramionach matki, nasz najsłodszy odpoczynek przychodzi wtedy, gdy poddajemy się w bezpieczne i pełne miłości objęcia naszego Ojca.

Bóg nie śpi. On zawsze czuwa (Ps 121,3–4). Jest suwerenny, a ta prawda – jeśli naprawdę w nią wierzymy – pomaga nam lepiej spać. Bóg czuwa, więc my nie musimy robić tego cały czas. Cóż za powód, by Go chwalić!

4. Szafarstwo pracą i misją (Moc)

Sen prowadzi nas do uwielbienia Boga także poprzez regenerację naszych ciał, dzięki czemu jesteśmy na nowo wyposażeni do dobrej pracy i owocnej misji na jawie. Priorytetowo traktując dobre nawyki związane ze snem (najlepiej 7–9 godzin na dobę), uwielbiamy Boga naszymi ciałami.

Bóg czuwa, więc my nie musimy robić tego cały czas. Cóż za powód, by Go chwalić!

Tak jak ugorowanie pola, przycinanie drzew owocowych czy pozorna jałowość zimy ustępują miejsca bardziej owocnej wiośnie i żniwom, tak i nasz odpoczynek przygotowuje nas do bardziej owocnej służby. Jeśli postrzegamy pracę jako uwielbienie, powinniśmy tak samo postrzegać sen i odpoczynek.

Sen pomaga nam kochać innych

Dobre szafarstwo snem pomaga nam również przestrzegać przykazania miłości bliźniego. To niedoceniany aspekt snu: jak twój sen wpływa na innych, na dobre lub na złe.

Kiedy twój sen jest słabej jakości, możesz negatywnie wpływać na osoby wokół ciebie:

• Niewyspani rodzice mogą być gderliwi lub opryskliwi wobec swoich dzieci lub współmałżonka.
• Niewyspani pracownicy mogą gorzej radzić sobie w pracy, a nawet popełniać kosztowne błędy.
• Niewyspani kierowcy mogą powodować wypadki, które okazują się śmiertelne dla innych.

Kiedy jednak wysypiasz się wystarczająco, dzieje się odwrotnie. Jesteś błogosławieństwem dla innych:

• Wypoczęci rodzice i małżonkowie mają więcej energii, by być kochającą, uważną i spokojną obecnością w domu.
• Wypoczęci pracownicy służą swojemu pracodawcy, będąc sprawnymi psychicznie i fizycznie w pracy.
• Wypoczęci przyjaciele mogą być oazą spokoju i potrzebną zachętą dla osób doświadczających cierpienia lub niepewności.

Czasami możesz kochać bliźniego, poświęcając swój własny sen, aby inni mogli spać spokojnie.

• Rodzice niemowląt poświęcają jakość własnego snu, aby zapewnić dzieciom sen, którego potrzebują.
• Lekarze i pielęgniarki pracujący na nocne zmiany wybierają nieregularny rytm snu jako akt służby tym, którzy potrzebują opieki w nocy.
• Przyjaciele goszczący znajomych decydują się spać na kanapie w salonie, aby ich goście mogli cieszyć się wygodnym łóżkiem i sypialnią.

To tylko kilka z wielu przykładów na to, jak nasz sen może być aktem miłości wobec innych.

Hymn wdzięcznego uwielbienia

Uwielbiam XIX-wieczny hymn „For the Beauty of the Earth”. Pięknie oddaje on właściwy impuls do wdzięcznego wychwalania Boga za wszystkie cuda Jego stworzenia. Nawet za tak podstawowy codzienny cud jak sen. Gdy co wieczór zapadamy w sen, a co rano się budzimy, Boże miłosierdzie i świętość powinny być na pierwszym miejscu w naszych myślach: „Wcześnie rano / Nasza pieśń wzniesie się do Ciebie!”

Powinniśmy chwalić Boga rano i wieczorem. Powinniśmy Go chwalić za poranek i wieczór. Powinniśmy chwalić Boga, gdy odpoczywamy i gdy pracujemy. Powinniśmy Go chwalić za dary odpoczynku i pracy.

Za piękno każdej godziny
dnia i nocy,
wzgórz i dolin, drzew i kwiatów,
słońca, księżyca i gwiazd światłości;
Panie wszystkiego, ku Tobie wznosimy
ten nasz hymn wdzięcznego uwielbienia.